لزوم بهره گیری از شیوه های نوین در بهره برداری از موقوفات

به گزارش روابط عمومی دانشگاه محمدجواد فخر در نشست علمی قرارداد اجاره موقوفات، راهکارها و چالشها که ظهر روز دوشنبه 22 آذرماه در دانشگاه علوم اسلامی رضوی برگزار شد ضمن نقد استفاده از شیوه اخذ حق تقدیمی، بر استفاده از روشهای نوین در بهره برداری از موقوفات تأکید کرد.

این گزارش حاکی است نویسنده کتاب مهندسی قرارداد اجاره موقوفات،  با بررسی روشهای مختلف استفاده از موقوفات در آستان قدس رضوی ادامه داد به نظر می رسد روش اصلی کنونی که همان واگذاری استفاده از موقوفه در ازای حق تقدیمی در طول زمان اختیارات تولیت را در استفاده از موقوفات در راستای نیات واقف محدود ساخته و اختیارات وی را به حداقل می رساند.

فخر ادامه داد به نظر می رسد دلیل اصلی استفاده از حق تقدیمی، کمبود نقدینگی در آستان قدس رضوی باشد که این مهم را می توان با روشی چون پذیره نویسی اوراق اسلامی با بهره گیری از ماده قانون برنامه ششم توسعه توسط شرکتهای واسط حل و ضمن ارائه خدمات به مردم از سوی آستان قدس رضوی در تأمین مسکن همشهریان، از محدود شدن اختیارات تولیت نیز جلوگیری کرد.

وی ادامه داد مشکل دیگر کمبود اطلاعات کارگزاران موقوفات در نهادهای موقوفاتی از قوانین و احکام وقف است که می طلبد کارگزاران این عرصه در این خصوص دانش افزایی داشته باشند.

دکتر اصغری استادیار دانشگاه علوم اسلامی رضوی نیز در ادامه این نشست علمی ابراز کرد: بخش پژوهشی در حوزه وقف که یکی از دغدغه‌ها و کاستی‌ها در این حوزه بود خوشبختانه راه اندازی شده است و بخش مدیریتی  نیز به زودی راه اندازی خواهد شد.
وی یکی از رسالت‌های دانشگاه رضوی را تامین نیازهای آستان قدس رضوی دانست و گفت: در همین راستا مرکز تخصصی وقف و نذر و زیارت در حوزه پژوهش، آموزش و مشاوره راه‌اندازی شد و پژوهش‌های متعددی در این حوزه انجام شده است.
اصغری تصریح کرد: یکی از دغدغه‌های اساسی ما در حوزه آموزش با رویکرد وقف و نذر تربیت نیروی تراز با آستان قدس رضوی است که بر همین اساس در مقطع ارشد، 5 گرایش در رشته فقه وامور وقف در این دانشگاه تشکیل شد.
وی از راهبردهایی که در پیش‌نویس سند توسعه وقف آورده شده را رعایت غبطه وقف ذکر کرد و گفت:  شاخص‌ها و ویژگیهای این اصل، اعم از چگونگی اجرای آن و رعایت غبطه وقف و... شاخص‌های سختی است که باید یک سری شاخص‌های کیفی تعریف کنیم و قراردادها به گونه‌ای باشد که رعایت غبطه وقف به درستی انجام شود.
اصغری به اهداف چاپ کتاب «مهندسی قرارداد اجاره موقوفات» که به تازگی از سوی این دانشگاه منتشر شده است، اشاره و تصریح کرد: یکی از راه‌های توسعه وقف اعتمادآفرینی و اعتمادسازی است و از همین رو ضرورت تولید ادبیات وقفی، ایجاد تفکر موقوفاتی در حوزه تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری، ترویج توسعه کمی و کیفی وقف، تحقیقات میدانی، تبدیل پژوهش به بسته اجرایی و... برخی از اهداف چاپ این کتاب است که در واقع تحولاتی در قبطه وقف ایجاد شده است.

معاون سابق حقوقی و موقوفات آستان قدس رضوی از عدم توجه به غبطه معنایی موقوفات را از دیگر موانع مولدسازی و مدیریت دارایی وقف دانست و ادامه داد: غبطه وقف دو ساحت دارد یکی غبطه اقتصادی که متولیان وقف بیشتر به این مسئله توجه می‌کنند و ساحت بعدی بحث غبطه معنوی موقوفه یا سرمایه اجتماعی وقف است که نهاد متولی باید به گونه‌ای وقف را مدیریت کند تا مردم به این امر بیشتر تشویق شوند و بنیاد این سیر متوقف نشود.
وی به تبیین انواع الگوگیری از موقوفات آستان قدس رضوی پرداخت و گفت: آستان قدس رضوی در این خصوص سه روش را تعریف کرده است که مشارکت، در اختیار دادن موقوفات و اجاره موقوفات از جمله آنهاست.

گفتنی است در ابتدای این جلسه  معاون پژوهشی دانشگاه علوم اسلامی رضوی عنوان کرد: گروه حقوق دانشگاه علوم اسلامی رضوی با برخورداری از اساتید فرهیخته تا کنون آثار متعددی را با محوریت وقف و نذر به جامعه علمی عرضه کرده است.
وی تربیت چندین قاضی را بخشی از کارهای این گروه دانست و گفت: گروه حقوق دانشگاه علوم اسلامی رضوی عرصه پژوهش را همواره در اولویت خود قرار داده و اشراف کاملی به مبانی دینی دارد.
حجت‌الاسلام و المسلمین روشن ضمیر با بیان اینکه پژوهش‌هایی که در گذشته انجام شده بیشتر به سمت‌وسوی پژوهشهای نظری بوده است، تصریح کرد: امیدواریم این پژوهشها به سمت کارهای کاربردی، مسئله محور و مورد نیاز جامعه و آستان قدس رضوی حرکت کند.