بررسی چالشهای تصمیمات دیوان بین المللی کیفری در پرونده عمر البشیر

در جلسه دفاعیه پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق بین الملل در دانشگاه علوم اسلامی رضوی چالشهای تصمیمات دیوان بین المللی کیفری در پرونده عمر البشیر بررسی شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه جلسه دفاع از پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حقوق بین الملل با موضوع  «چالشهای تصمیمات دیوان بین المللی کیفری با تأکید بر پرونده عمر البشیر» ظهر امروز پنجشنبه اول مهرماه با حضور هیئت داوران برگزار شد.

این گزارش حاکی است این پایان نامه به قلم دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد آقای عیسی مونس خواه و راهنمایی دکتر سیدقاسم زمانی و مشاوره دکتر جعفر زنگنه شهرکی به نگارش درآمده است.

بر اساس این گزارش نویسنده در این پایان نامه  آورده است : با ارجاع وضعیت دارفور سودان از سوی شورای امنیت طی قطعنامه 1593 در 31 مارس 2005 و طبق بند (ب) ماده 13 اساسنامه رم به دیوان کیفری بین المللی، شعبه مقدماتی دیوان ابتدا در 4 مارس 2009 دستور جلب عمر البشیر را به اتهام ارتکاب جنایات علیه بشریت و جنایات جنگی را صادر نمود.

وی در ادمه می گوید:  با تجدید نظر خواهی دادستان این بار شعبه یک مقدماتی دیوان در 12 جولای 2010 قرار جلب دوم علیه عمر البشیر را به ارتکاب جنایت نسل کشی صادر می نماید. 

نویسنده  بررسی ابعاد این پرونده و چالش های اجرای تصمیمات دیوان کیفری بین المللی با تاکید بر پرونده عمر البشیر از اهداف این پژوهش و موضوع اصلی این نوشتار دانسته و ادامه می دهد: صدور این قرار از آن جهت دارای اهمیت است که اولین باری بود که دیوان علیه رئیس جمهور در حال خدمت یک کشور قرار جلبی صادر می کرد که کشورش عضو اساسنامه نیست. لیکن صدور قرار جلب مذکور نشان داد که این نهاد با چالش های عمده ای نظیر: مصونیت رئیس جمهور سودان، عدم عضویت سودان در اساسنامه دیوان کیفری بین المللی، عدم همکاری دولت های عضو اساسنامه، بی اعتمادی دولت ها به دلیل جهت گیری های سیاسی اعضای دائم شورای امنیت و برخورد گزینشی شورای امنیت، مخالفت اتحادیه آفریقا و اتحادیه عرب با صدور قرار مزبور و تلاش برای تعلیق رسیدگی پرونده عمر البشیر از طریق تشویق دولت های آفریقایی به مخالفت و همکاری نکردن با دیوان و تهدید به خروج از اساسنامه و تاسیس دیوان کیفری آفریقایی مواجه بوده است.

در این پایان نامه همچنین آمده است : مهمترین چالش پیش روی دیوان مصونیت عمر البشیر بود که باعث شد دیوان از سال 2009 تا 2018 درگیر مسئله انتفاء مصونیت عمر البشیر و الزام دولت ها بر لزوم همکاری در دستگیری و تحویل عمر البشیر باشد تا اینکه درسال 2019 عمر البشیر بواسطه کودتای نظامی از قدرت ساقط شد و اکنون وی به دلیل فساد مالی محکوم و در حال تحمل مجازات حبس می باشد و علی رغم وعده دولت جدید سودان مبنی بر تحویل وی به دیوان برای محاکمه، ولی هنوز این وعده محقق نشده است.

گفتنی است این پایان نامه بعد از ظهر امروز با مناقشه دکتر سیدمحمدحسن موسوی خراسانی و دفاع دانشجو و اعضای دیگر هیئت داوران با درجه خوب مورد پذیرش قرار گرفت.

دانشگاه علوم اسلامی رضوی از جمله دانشگاههای مورد تایید وزارت علوم تحقیقات و فناوری است که از بدو اخذ مجوز، در رشته حقوق پذیرش دانشجو داشته و نخستین دانشگاه در شرق کشور است که رشته حقوق بین الملل را در سطح دکتری راه اندازی نموده است.