بررسی و نقد تفسیر معاصرانه قرآن کریم به سرپرستی دکتر سیدحسین نصر

به گزارش روابط عمومی دانشگاه در این نشست که هم زمان به صورت آنلاین قابل بهره برداری بود استاد جامعه المصطفی العالمیه به بررسی تفسیر معاصرانه قرآن کریم که اخیرا توسط یکی از ناشران اروپایی منتشر شده بود پرداخت.

این گزارش حاکی است در این نشست دکتر رضایی اصفهانی به بررسی و نقد تفسیر و نام نهاده شده بر آن پرداخت.

وی جایگاه تفسیر معاصرانه قرآن را درمطالعات مشتشرقان ( انتقادی ، استعماری و تبشیری ، علمی) دانست و ادامه داد در بررسی یک اثر می بایست نقاط قوت کتاب را به طور منصفانه در نظر گرفت که این کتاب را می توان دارای نقاط قوتی چون ، توجه بیشتر به قرآن در غرب؛  توجه بیشتر به شیعه در غرب؛  ورود ایرانیان به صحنه قرآن پژوهی غرب؛  ورود تازه مسلمانان با نگاه مؤمنانه به قرآن پژوهی غرب؛ استفاده از زبان انگلیسی اصیل و  ترجمه روان کتاب به فارسی دانست.

دکتر رضایی اصفهانی  دفاع از وحیانیت الفاظ قرآن ،  دفاع از جامعیت قرآن و واژه نامه و نمایه احادیث و اسامی کتاب در آخر کتاب از دیگر ویژگیهای مثبت این کتاب دانست.

این محقق قرآن و مستشرقان در ادامه سخنان خود گفت با وجود این نقاط مثبت ولی به نظر می رسد در چند محور قابل نقد است که از آن جمله می توان به نامگذاری نامناسب کتاب، نویسندگان غیر متخصص در تفسیر و مشکلات ناشی از روش شناسی اشاره نمود.

دکتر رضایی اصفهانی با بیان این محورها افزود اینکه در نامگذاری به تفسیر معاصرانه اشاره می شود باید توجه داشت که تفسیر حاضر بیشتر به تفاسیر قدیمی رجوع کرده و کمتر به تفاسیر جدید و مباحث نو در تفسیر پرداخته که با نام کتاب که تفسیر معاصرانه است در تناقض است.

وی در محورهای نقد تفسیر به مواردی چون استفاده فراوان از تفسیر عرفانی و عدم پرداختن به سایر روشها اشاره کرد و ادامه داد در این کتاب با وجود بهره گیری از چهل تفسیر، از تفاسیر شیعی به صورت بسیار محدود و در حد شش تفسیر از چهل تفسیر پرداخته و سراغی نیز از تفاسیر جدید شیعی نظیر المیزان و نمونه نگرفته است.

این استاد روشهای تفسیری ادامه داد استناد به قرائتهای نامعتبر و اشکالات محتوایی و نیز رویکرد پلورالیستی از دیگر اشکالات این تفسیر است همچنین کم رنگ کردن آیات مخالف یهود و مسیحیت از نکات قابل توجه در اشکالات این تفسیر است.

دکتر رضایی اصفهانی با برشمردن اشکالات خاص که در بحث تفسیر معاصرانه مورد توجه است ادامه داد لازمه تفسیر معاصرانه پرداختن به روشهای نوین تفسیر است که کمتر توجهی به روشهای نوین تفسیر در این کتاب شده است.

این استاد دانشگاه تأکید کرد در نگاه خوشبینانه معرفی تفسیر معاصرانه برای تفسیری اینچنین باعث معرفی غلط از قرآن کریم در فضای اروپا برای مخاطبان علاقه مند به تحقیق درباره کتاب مقدس مسلمانان است ولی با نگاه بدبینانه که با توجه به ناشر و حمایت کننده از انتشار این اثر می توان به تعمد در فرهنگ زدایی قرآنی در جامعه اروپا اشاره نمود.

استاد جامعه المصطفی العالمیه با اشاره به فضای ارتباطی در جهان معاصر اشاره کرد: قبلاً مستشرقان به خود اجازه می دادند هر گونه که دلشان می خواست درباره اسلام و قرآن سخن بگویند ولی با گستر ش فضای ارتباطی، از پاسخ مسلمانان در امان نبوده و به فاصله خیلی کم، نقدهای دانشمندان مسلمان به آثار مستشرقان آغاز می شود.

این استاد حوزه علمیه قم ادامه داد در خصوص همین کتاب تاکنون سه رساله در قم از جنبه های مختلف به تصویب رسیده است و این موضوع، لزوم گسترش رشته قرآن و مستشرقان و نشریات علمی در این زمینه را افزایش می دهد.

گفتنی است این نشست با حضور مجازی و حضوری جمعی از اساتید و دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم اسلامی رضوی و به همت گروه علوم قرآنی و حدیث دانشگاه برگزار شد.