رسانه مهمترین ابزار احیای فرهنگی از نظر سید جمال اسدآبادی

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم اسلامی رضوی دکتر مسلم طاهری عضو هیئت علمی گروه شیعه شناسی پردیس فارابی دانشگاه تهران در وبینار علمی «سید جمال الدین اسدآبادی و جهان معاصر اسلام» گفت: یکی از مهم‌ترین ابزارهایی که از سوی سید جمال  برای تحقق احیای امر فرهنگی مطرح بود، مساله رسانه و گسترس ارتباطات عمومی است. می‌دانیم که قالب اقتضائات آن روز مساله مطبوعات، مکتوبات و روزنامه بود که ایشان در همین راستا  نشریه عروة الوثقی را منتشر کردند.
دکتر طاهری ضمن اشاره به پروژه سید جمال و احیای امر فرهنگی در کشورهای اسلامی و دیدگاه های مختلفی درباره سید جمال اسد آبادی اظهار داشت: دلیل استفاده از اصطلاح احیا برای اقدامات سید جمال آن است که او معتقد بود جوامع اسلامی در گذشته دارای یک پیشرفت شگفت انگیز بودند و پیش از گرفتاری به چنین بیماری مهلکی، جسم و روح تمدن اسلامی در سلامت کامل بود؛ بنابراین سید جمال وظیفه خود و مسلمانان را در دوره جدید احیای ظرفیت های میراثی جهان اسلام می‌داند.
این استاد دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود گفت: رویکردی که ممکن است سید جمال با این اصطلاحات و چهارچوب ورود نکرده باشد؛ اما با توجه به تحرکی که از ایشان در کشورهای اسلامی به ثبت رسیده، این است که سید جمال معتقد بود: اگر امر فرهنگی رو به سامان شود، سایر امور جامعه اسلامی هم سامان پیدا خواهد کرد.
ایشان محتوای این رویکرد سید جمال را چنین بیان کرد که اولاً نه تنها آسیب اساسی موجود بنیان جامعه، بلکه درمان این آسیب هم امر فرهنگی است؛ امر فرهنگی مساله هویت و پاسخ به دوگانه من و دیگری است که از رهگذر چیستی و کیستی دیگران حاصل می‌شود.
استاد پردیس فارابی دانشگاه تهران با بیان این نکته که سید جمال به عنوان یک اندیشمند مسلمان، یک صورت بندی از خود اسلامی ارائه نموده است؛ گفت: این صورت بندی در بافت فرهنگی  قابل فهم است.
استاد شیعه‌شناسی دانشگاه تهران در ادامه سخنان خود با اشاره به این نکته که سید جمال درصدد ایجاد بسیج همگانی برای وقوع انقلاب در فضای فرهنگی کشورهای اسلامی بود گفت: این انقلاب صرفا نسبت به امر سیاسی و تغییر ساختارهای حکمرانی کشورهای اسلامی نبود؛ زیرا سید جمال به گواهی تاریخ از لحاظ سیاسی هیچ‌گاه علیه امپراطوری عثمانی یا حکومت دیگری شورش نکرد، بلکه در برخی موارد از بقای امپراطوری حمایت کرد.
وی در ادامه مساله دیگری را که از نظر سید جمال برجسته و مهم است را مطرح کرد و گفت : از نگاه سید جمال مساله شرق، توسط غربی‌ها صورت بندی شده و بخش اعظم نظر سید جمال همین مساله شرق است.همچنین مساله کلیدی سید جمال ترقی و پیشرفت دولت اسلامی است؛ یعنی همان دولت‌های موجود در ایران، مصر، ترکیه و قلمرو عثمانی.
دکتر طاهری در ادامه سخنان خود به موضوع آسیب شناسی سید جمال پرداخت و جدی ترین آسیب را از نظر سید جمال استبداد داخلی، انحطاط اخلاقی در کشورهای اسلامی، عقب ماندگی فکری و سیطره خرافات در جوامع اسلامی نام برد.
وی آسیب دیگر از نظر سید جمال را که مربوط به قلمرو عثمانی است  را این گونه بیان کرد: خلفای عثمانی زبان عربی را نادیده گرفتند؛ سید جمال معتقد است که علی رغم اینکه دولت بر یک اساس دینی استوار شد، اما چون به زبان عربی بها نداد، این خود زمینه‌ای بود برای اینکه قلمرو عرب زبان، تحت سطه عثمانی قرار بگیرند.
دکتر طاهری آسیب بعدی را عدم تقید حکومت به قانون دانست و گفت: سید جمال معتقد است جامعه‌ای که قدرت در آن مقید به قانون باشد، عدالت در آن استوا است؛ زیرا مدعی است قدرت مطلق به دنبال خود یک استبداد می آورد.
عضو هیئت علمی گروه شیعه شناسی در پایان سخنان خود به بیان راهکارهای سید جمال برای حل آسیب‌های مطرح شده پرداخت و گفت :سید جمال منشا احیا تحول و گسترش را دین صحیح الاصول و تالیف قلوب را سعادت انسانی می‌داند که سه ضلع آن عقیدتی و سه ضلع دیگر آن اخلاقی و خصلتی است.