جلسه نقد و بررسی کتاب«نا» در دانشگاه علوم اسلامی رضوی
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم اسلامی رضوی دکتر قائمی نیک عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه علوم اسلامی رضوی در این جلسه گفت: حرف زدن درباره شهید صدر سخت است؛ اما با توجه به شرایط تاریخی امروز باید به بررسی این شخصیت بپردازیم. همراهی با شهید صدر از دو طریق ممکن خواهد بود. اول اینکه با مراجعه به کتب و نظریات مستقیم شهید صدر با شخصیت او آشنا شویم و دوم از طریق بسترهای تاریخی_اجتماعی که دارد و با شناخت شرایط زندگی او در جامعه و خانواده به او نزدیک شوید؛ در این حالت الزاماً او یک فرد عالم نیست؛ شهید صدر به خاطر ویژگیهای شخصیتی که دارد باید از هر دو طریق به بررسی آن بپردازیم؛ سختی کتاب نا همین است، چون نمیتوان فقط زندگینامه ایشان را مبتنی بر آثار علمی ایشان نوشت یا به آن بی تفاوت بود
وی افزود: ما یک سری متفکرین داریم که وقتی کتابهایش را مرور میکنیم؛ میبینیم که به موضوعات مختلف پرداخته است. بعضی از این متفکرین بنا به سنت قدیم به تالیف شروح مختلف بر کتابهای کهن پرداخته اند.اما بعضی از متفکرین درگیر مسائل معاصر مربوط به ما هستند؛ به همین دلیل ما و شهید صدر مسائل مشترکی داریم که او را برای ما جذاب میکند و گرههای را نیمه باز کرده اند. و گره های که خواننده با مطالعه کتاب نا باید به سمت آن برود.
گرههایی که در زندگی شهید صدر بوده است مانند هفت سال وقت گذاشتن روی یک کتاب، یا تألیف اقتصادنا که از خانواده و مسائل عاطفی صرف نظر میکند و این کتاب را تمام میکند، اگر این شرایط توصیف شود من بیشتر به او نزدیک میشوم که در کتاب نا برجسته نشده است و من را در آن حوزه به تهییج وا نمیدارد.
وی تصریح کرد: بنا به مورد ذکر شده در انتهای مطالعه کتاب نا میگویم: شهید صدر چه انسان خوبی بود، ولی چرا من باید اسس المنطقیه یا اقتصادنا را بخوانم؟ یا چرا باید به شکل متفاوتی فکر کنم و کتابی بنویسم؟ حتی مسائل خانواده نقد و بررسی نشده است؛ اینکه چطور شهید صدر در مشکلات خانوادگی به راه حل میرسد، کمرنگ است و در سراسر روایت کتاب گم میشود.
وی افزود: متفکرینی مانند شهید مطهری و شهید صدر داریم که با نگاه به کتابهایشان انواع و اقسام موضوعات را پرداختهاند، داستان و فلسفه و تاریخ دارند، شهید صدر و دیگر نخبگان گرههای نیمهبازی گذاشتهاند که کتابی مانند «نا» باید ما را به سمت اقتصاد و فلسفه و سیاستی ببرد که آن نخبه گره آن را به صورت نیمه باز کرده است. اگر خواننده با مطالعه این کتاب، دغدغه باز کردن گره های که شهید صدر آنها را شناسایی کرده است و حتی آنها را نیمه باز کرده است، برود؛ نویسنده موفق بوده است اگر گرههای نیمه باز برای من ملموس شود شرایط خانوادگی ایشان را بهتر درک میکنم.
نویسنده کتاب «نا» درباره برکاتی که این کتاب داشته است گفت: این کتاب باعث شد تا افرادی وارد موضوع شهید صدر شوند و با بزرگواری ارائه اسناد یک مقدار فضا را پر محتواتر میکنند، اما فکر نمیکنم در ادبیات دنبال بعضی از چیزها، حتی پیدا کردن سئوالات اساسی فرصت داشته باشیم. ولی جستجوی جدید افراد درباره شهید صدر برای من پیام خوبی در تأثیرگذار بودن کتاب «نا» است.
خانم برادران از نقدهای واقعی درباره کتاب «نا» تشکر کرد و گفت: نقصهای روایت من درباره شهید صدر دیده میشود، هر چند سعی کردم خیلی احساسات خود را کنترل کنم و مسائل را به صورت واقعی تعریف کرده باشم.
وی از انتقاداتی که به نقاطی از زندگی شهید صدر داشته است اشاره و تصریح کرد: این انتقادات باعث شد که از علاقه من به شهید صدر بکاهد و بتوانم زندگی او را واقعیتر توصیف کنم.
نویسنده کتاب نا، مراجعه به کانتکس نویسنده را در نقدهای کتاب خواستار شد و گفت: ممکن است سئوالاتی برای خودم هم وجود داشته است و آیا وارد نشدهام و کنکاش نکردهام و به راحتی عبور کردهام یا اینکه آیا دغدغه من این چیزها نبوده است؟ یا آنها را نمیدانستم؟ من آدم سیاسی نیستم و به مسائل سیاسی توجه زیادی نداشتم.